Vòng tròn quãng 5 — bản đồ tone trong âm nhạc

Circle of Fifths sắp xếp 12 tone trên một vòng tròn theo quãng 5 đúng. Bắt đầu từ C ở vị trí 12 giờ, đi theo chiều kim đồng hồ là G, D, A, E, B, F♯ — mỗi bước thêm 1 dấu thăng vào hóa biểu. Đi ngược chiều là F, B♭, E♭, A♭, D♭, G♭ — mỗi bước thêm 1 dấu giáng. Hai tone đối diện nhau qua tâm vòng tròn cách nhau đúng 1 tritone (quãng 5 giảm).

Mỗi tone trưởng có một relative minorchia sẻ cùng hóa biểu — đặt ở vòng trong cùng vị trí. C major và A minor đều không có dấu thăng/giáng; G major và E minor đều có 1 dấu thăng (F♯). Khi cần “vay” mood buồn từ một tone vui, chuyển sang relative minor là cách an toàn nhất vì không phải đổi nốt nào.

Cách dùng trong tool này

1. Bấm vào tone bất kỳ trên vòng tròn — ngoài là major, trong là relative minor.
2. Đọc hóa biểu (số dấu thăng/giáng) và bộ 4 hợp âm I-IV-V-vi của tone đó.
3. So sánh relative minor (cùng dấu hóa) và parallel minor (cùng nốt gốc).
4. Bấm 1 chord pill bất kỳ để nghe hợp âm đó qua piano sampled.
5. Bấm 1 trong 6 vòng hợp âm phổ biến (Pop axis, Jazz ii-V-I, Doo-wop…) — tool sẽ phát tự động theo tempo bạn chọn (60/90/120/160 BPM).
6. Bật toggle “Hiện hợp âm bậc Roman” để xem cả 7 hợp âm bậc và đọc theo số La Mã.
7. Bật toggle “Tô sáng các tone gần” — vòng tròn sẽ highlight 4 tone bạn có thể modulate sang một cách tự nhiên (V, IV, relative minor, parallel minor).

Vì sao lý thuyết này quan trọng?

Hiểu vòng tròn quãng 5 giúp bạn dịch giọng bài hát chỉ trong vài giây, hiểu vì sao một modulation từ C lên G (lên quãng 5) nghe rất tự nhiên, và biết bộ hợp âm “an toàn” cho bất kỳ tone nào. Nó cũng là chìa khóa để hiểu vì sao jazz hay đi theo cycle of 4ths (II-V-I) — chính là đi ngược vòng tròn quãng 5.